Als je een promotieonderzoek doet, is een belangrijk onderdeel vaak het uitvoe-ren van een systematisch literatuuronderzoek (systematic review). Dit betekent dat je een heleboel wetenschappelijke artikelen moet lezen en beoordelen, om te bepalen welke relevant zijn voor je onderzoek. In dit artikel laat Marcel Wilschut (innovator in het ASz) je zien hoe Artificial Intelligence (AI) hierbij behulpzaam kan zijn. Het promotieonderzoek van Diederik van Oyen (chirurg en promovendus) illustreert deze AI-hulp goed.
Voor het promotieonderzoek van Diederik moesten maar liefst 14.000 artikelen worden doorgenomen. Een enorme klus! Diederik vertelt: “Als je alle 14.000 artike-len één voor één moet beoordelen, ben je al snel zo’n twintig volledige werkdagen verder. Maar met de AI-tool ASreview lukte het me om die tijd te verkorten tot slechts vier dagen. Alle artikelen werden ingevoerd in de AI-tool. Elke keer als ik een artikel als relevant markeerde, zorgde de tool ervoor dat soortgelijke artikelen hoger in de lijst kwamen. Als ik een artikel afwees, werd het juist lager geplaatst. Zo werd de lijst automatisch steeds beter gesorteerd. Als er door de sortering 100 artikelen na elkaar als niet relevant worden gemarkeerd, zullen de overige artikelen door de aangebrachte sortering ook niet relevant zijn.”
Geertruid Marres, (chirurg en promotiebegeleider van Diederik) voegt daar nog aan toe: “Wat ASreview ook geeft, is een overzicht in de sortering van alle artikelen. En dit maakt het makkelijker om structuur aan te brengen in je werk, zodat je je meer kunt focussen op de inhoud van de artikelen. Dit zorgt ervoor dat het literatuuron-derzoek inhoudelijk beter wordt, want je kunt je meer op de kern van het onderzoek richten. AI vervangt de onderzoeker dus niet, maar ondersteunt je juist.”
Onderzoeker blijft aan de knoppen
Diederik maakt verder duidelijk dat AI niet voor jou beslist welke artikelen je moet kiezen. “Dat moet je zelf doen als onderzoeker. Wat de AI-tool wel doet, is de artikelen automatisch sorteren op basis van relevantie. Hierdoor heb ik in vier dagen tijd 33 relevante artikelen kunnen selecteren, wat zonder AI veel langer had geduurd.”
Diederik liet onlangs tijdens een wetenschapslunch de werking van ASreview zien. Het gebruiksgemak van de tool bleek groot te zijn, evenals de voordelen bij het uitvoeren van systematisch lite-ratuuronderzoek. “Als je de kwaliteit van je onderzoek wilt verbe-teren en tegelijkertijd veel tijd wilt besparen, dan is een tool zoals ASreview inzetten echt een slimme keuze. Maar AI kan natuurlijk geen promotieonderzoek voor je doen. Dat moet je zelf doen. Maar het kan je zeker helpen.”
Via dit YouTube-linkje kom je bij een duidelijke Engelstalige video over de tool en hoe je die kunt gebruiken.
Marcel Wilschut ‘Gewoon beginnen”
Als innovator in het ASz heeft Marcel het initiatief genomen voor de innovatie met de AI-tool ASreview. Hij dacht ook mee over het experiment en hielp bij de opstart. En gelukkig werd er ook innovatiebudget voor vrijgemaakt. Volgens Marcel komen veel innovaties moeilijk van de grond. Niet door hape rende techniek, maar door allerlei belemmerende factoren. Het stelt dat het de kunst is om ‘gewoon te beginnen’. Kleinschalig, zodat je snel weet of een inno vatie zinvol is. Of het nu om AI gaat of iets anders: als de resultaten tegenvallen, moet je durven stoppen. Werkt het wél? Dan is opschaling de volgende stap. Het klinkt simpel, en bijna uit een boekje, maar de praktijk is weerbarstig. Geluk kig leverde dit experiment met ASreview een duidelijk positief resultaat op.
AI is meer dan alleen ChatGPT
Het begrip AI roept uiteenlopende beelden op. Veel mensen denken aan al snel aan zoiets als ChatGPT, maar de toepassingen zijn veel breder. Neem ASreview – de tool die Diederik voor zijn onderzoek gebruikte – het een praktisch voorbeeld waarbij AI meerwaarde biedt en werk vereenvoudigt.
Gaat AI de wereld over nemen en zijn artsen en verpleegkundigen straks niet meer nodig? Goede vraag. Het antwoord valt uiteen in twee delen. Ten eerste hebben we te maken met een zorgstelsel dat enorm onder druk staat, en de komende 5 á 10 jaar nog veel meer onder druk zal komen. Om het hoofd boven water te houden, is het onvermijdelijk dat je dan zoekt naar slimme ondersteuning en innovaties. Zonder slimme ondersteuning loopt het vast, met negatieve gevolgen voor zowel patiënten als medewerkers. Inno-vatie en AI zijn daarom hard nodig.
Maar wat betekent dit voor het werk van artsen en verpleegkun-digen? Dat hangt af van hoe ver we vooruitkijken en hoe ver we het laten komen. Ik zie nu al AI-robots in ontwikkeling, die bij een patiënt een tube inbrengen of met een stethoscoop naar een hart of longen luisteren, en die data ook kunnen interpreteren. Dat zie ik niet binnen vijf jaar in ons ziekenhuis gebeuren. Maar hoe de wereld er over 10 tot 15 jaar uitziet, dat is vast anders dan nu. De keuze blijft uiteraard hoe ver we het laten gaan.
AI en onderzoek
In ieder geval gaat AI ons enorm helpen bij het doen van onder-zoek. Want AI is enorm sterk in patroonherkenning en voorspel-modellen. Niet alleen bij radiologiebeelden, maar zeker ook bij alle andere gegevens die we over een patiënt vast leggen. En vergeet ook niet dat de patiënt zelf ook steeds meer vastlegt.
ASreview is in ieder geval een klein voorbeeld van de mooie toekomst voor AI binnen de wetenschap. Ik kijk enorm uit naar de stappen die hier nog in gemaakt gaan worden.
